Jak sadzić, uprawiać i pielęgnować żurawinę?

Żurawina to jagoda, która nie tylko pięknie się prezentuje w ogrodzie, ale także zawiera duże ilości cennej witaminy C i B oraz ważne dla zdrowia przeciwutleniacze. Lekko kwaskowa i nieco cierpka w smaku jest wspaniałym owocem do przygotowania soku dodawanego do herbaty, a także nieocennym składnikiem słodkich ciast czy materiałem na przetwory podawane z mięsami i wędlinami. Będzie się sprawdzała także jako ciekawe nadzienie. Można ją wykorzystać do robienia dżemów i galaretek. Dysponując odpowiednim miejscem, warto zdecydować się na posadzenie krzewów żurawiny w przydomowym ogródku. Przekonajmy się, na jakie odmiany należy zwrócić uwagę, w jaki sposób ją sadzić oraz pielęgnować.

Odmiany żurawiny

Do najchętniej wybieranych gatunków należy żurawina wieloowocowa nazywana także amerykańską, której jagody mają do około 2 cm średnicy, a sam krzew osiąga wysokość sięgającą metra, wypuszcza także płożące się po ziemi pędy, które mogą rozrastać się nawet na odległość 2 metrów od korzenia. Do najpopularniejszych odmian żurawiny wieloowocowej należą m.in. Pilgrim, mająca niewielkie liście będąca rośliną niskopienną, Ben Lear, nadająca się do uprawy ogrodowej, a także sadzenia w doniczkach i skrzynkach, Stevens, owocujący na przełomie sierpnia i września czy McFralin albo Early Black. Różnice między nimi wiążą się z rozmiarami rośliny, liści oraz czasem, w którym można spodziewać się owoców.

Sadzenie żurawiny

Żurawinę rozmnaża się, wykorzystując sadzonki pędowe. Dla uzyskania najlepszych efektów warto wybrać te, które pochodzą ze sprawdzonego źródła, gwarantujące, iż będą wolne od chorób i szkodników. Stanowiska do uprawy żurawiny powinny być dobrze nasłonecznione. Sadzonki umieszcza się w dużym dołku wypełnionym kwaśną ziemią torfową zmieszaną z piaskiem. Optymalna kwaśność podłoża to odczyn pH na poziomie między 3,2 a 4. Dobrym rozwiązaniem będzie zastosowanie nawozu azotowego oraz obfite podlanie rośliny. Podłoże musi zostać pokryte mieszanką torfu i kory albo agrowłókniną. Warto pamiętać, że nim krzew wyda owoce, musi rosnąć przez około 2–3 lata, zależnie od wieku sadzonki. Odstępy między roślinami powinny być stosunkowo duże ze względu na wypuszczane pędy. Krzewy żurawiny dobrze sprawdzą się w sąsiedztwie innych roślin wrzosowatych albo w pobliżu borówki amerykańskiej, z uwagi na zbliżone wymagania.

Jak dbać o krzewy żurawiny?

Sadzonki żurawiny wymagają zasilania nawozami zawierającymi azot przez około 2 lata, a przez pierwszy rok po posadzeniu należy krzew regularnie podlewać, co pozwoli na rozrost bryły korzeniowej. Na zimę krzew warto przykrywać grubą warstwą ściółki lub gałęziami, jeżeli nie spodziewamy się obfitych opadów śniegu. Okrycie może być potrzebne zwłaszcza przy wiosennych przymrozkach. Jeżeli chodzi o przycinanie, to powtarza się je cyklicznie, usuwając martwe i suche gałęzie. Najlepszy okres na takie zabiegi to wczesna wiosna. Krzewy są wrażliwe na niedobór wody, a ich system korzeniowy jest dość płytki, nie można więc zapominać o ich podlewaniu.

Jak przygotować odpowiednie podłoże dla żurawiny?

Żurawina jest rośliną wrzosowatą i wymaga bardzo kwaśnego, torfowego podłoża – to jej podstawowa różnica w stosunku do większości roślin ogrodowych. Prawidłowe przygotowanie stanowiska obejmuje kilka kroków:

• wykopanie dołka o głębokości 30–40 cm i szerokości minimum 60 cm,
• wypełnienie go mieszanką kwaśnego torfu wysokiego z piaskiem w proporcji 3:1,
• sprawdzenie i ewentualne zakwaszenie pH do poziomu 3,2–4 za pomocą siarczanu amonu lub kwaśnego nawozu,
• przykrycie powierzchni korą lub agrowłókniną, które chronią przed przesychaniem i chwastami.

Regularność zakwaszania gleby (co 2–3 lata) jest konieczna, bo z czasem pH podłoża rośnie, co osłabia żurawinę.

Jak podlewać żurawinę i dlaczego woda ma tak duże znaczenie?

Żurawina naturalnie rośnie na torfowiskach i bagnach, dlatego jest bardzo wrażliwa na niedobór wody. Jej płytki system korzeniowy sięga zaledwie kilkunastu centymetrów w głąb, co oznacza, że wierzchnia warstwa gleby musi pozostawać stale umiarkowanie wilgotna. Najważniejsze zasady podlewania:

• podlewać regularnie, szczególnie intensywnie w pierwszym roku po posadzeniu i w czasie suszy,
• używać wody miękkiej lub deszczowej – twarda woda z kranu podnosi pH gleby,
• unikać zalewania – zastój wody uszkadza korzenie.

W praktyce ściółkowanie korą lub torfem znacznie ogranicza parowanie i zmniejsza konieczność podlewania.

Z jakimi roślinami można sadzić żurawinę i dlaczego?

Żurawina doskonale sprawdza się w tzw. ogrodzie wrzosowiskowym, gdzie sąsiaduje z innymi roślinami lubiącymi kwaśną glebę. Najlepszym towarzyszem jest borówka amerykańska – ma niemal identyczne wymagania glebowe, podobne potrzeby nawodnienia, a oba gatunki mogą się wzajemnie zapylać. Równie dobrze sprawdzają się wrzos i wrzosiec, azalie oraz rododendrony. Bluszcz pospolity może pełnić rolę rośliny okrywowej między krzewami. Unikać należy natomiast sąsiedztwa roślin preferujących gleby zasadowe, które przez lata wzajemnie podnosiłyby pH podłoża i osłabiały żurawinę.